לגלישה באתר בגירסה המותאמת לסלולאר
| הוספת הודעה
הגדרות תצוגה

הגדרות עץ הודעות

מאפייני צפייה

הצג טקסט בתצוגה
הצג תגובות באופן
הסתרת שרשור מעל 
פורום יידיש
געזען האָב איך ייִדישע ווערטער ווי פֿײַערלעך קליינע ווי פֿונקען, געצויגן פֿון פֿינצטערן ארץ געפֿילט האָב איך ייִדישע ווערטער, ווי טייבעלעך ריינע, ווי טייבעלעך ריינע, די טייבעלעך וואָרקען און וואָרקען אין האַרץ ... מ. קולבאַק ברידער און שוועסטער, אַזוינס האָט איר נאָך נישט געזען! "ײִדיש, ײִדיש און ווידער אַ מאָל ײִדיש" – דאָס איז אונדזער מאָטאָ. • דאָ וועט איר לייענען ײִדיש און וועגן ײִדיש. • דאָ וועט איר זיך טרעפֿן מיט ײִדישסטן און ײִדישסטקעס פֿון איבער דער גאַנצער וועלט. • דאָ וועט איר זיך נישט דאַרפֿן שעמען מיט אײַער מאַמע-לשון. • דאָ וועט איר זיך פֿילן אין דער הײם, אינטים און אײַנגענעם. • דאָ וועלן זיך די פֿאַרביסענע העברעיִסטן ברעכן צײן צו פֿאַרשטיין עפּעס וואָס. הקיצור, אַלע סיבות אין דער וועלט אײַנטײל צו נעמען אין אונדזער פֿאָרום. מיט כּבֿוד און דרך-ארץ, נועם סטאַריק, חיים לוי

הנהלת הפורום:

אודות הפורום יידיש

געזען האָב איך ייִדישע ווערטער ווי פֿײַערלעך קליינע ווי פֿונקען, געצויגן פֿון פֿינצטערן ארץ געפֿילט האָב איך ייִדישע ווערטער, ווי טייבעלעך ריינע, ווי טייבעלעך ריינע, די טייבעלעך וואָרקען און וואָרקען אין האַרץ ... מ. קולבאַק ברידער און שוועסטער, אַזוינס האָט איר נאָך נישט געזען! "ײִדיש, ײִדיש און ווידער אַ מאָל ײִדיש" – דאָס איז אונדזער מאָטאָ. • דאָ וועט איר לייענען ײִדיש און וועגן ײִדיש. • דאָ וועט איר זיך טרעפֿן מיט ײִדישסטן און ײִדישסטקעס פֿון איבער דער גאַנצער וועלט. • דאָ וועט איר זיך נישט דאַרפֿן שעמען מיט אײַער מאַמע-לשון. • דאָ וועט איר זיך פֿילן אין דער הײם, אינטים און אײַנגענעם. • דאָ וועלן זיך די פֿאַרביסענע העברעיִסטן ברעכן צײן צו פֿאַרשטיין עפּעס וואָס. הקיצור, אַלע סיבות אין דער וועלט אײַנטײל צו נעמען אין אונדזער פֿאָרום. מיט כּבֿוד און דרך-ארץ, נועם סטאַריק, חיים לוי
`
x
הודעה מהנהלת הפורום

לעקעך או לייקח? איך כותבים נכון

06/10/09 13:19
ומה מקור שם העגה?
Depression is merely anger without enthusiasm.
לעקעך או לייקח? איך כותבים נכון
<< ההודעה הנוכחית
06/10/2009 | 13:19
51
48
ומה מקור שם העגה?
כותבים: לעקעך.
06/10/2009 | 13:37
3
ביידיש לא קיימת האות ח'.
06/10/2009 | 13:37
40
2
אז לייקח זה בודאי לא.

לגבי הכתיב הנכון:"איך ווייס נישט"...
זה מזכיר לי "האניקלעקעך" עוגת דבש...........
06/10/2009 | 14:56
2

שאימי היתה אופה בראש השנה
האות ח' קיימת
06/10/2009 | 14:58
38
2
אם מקור המילה עברי.

לעקעך= כפי שמינצי כתב.
הלעקעך = האבא של הקרמבו.
06/10/2009 | 15:07
7
3
שהיתה אמי ע"ה אופה לשבת.
היה עשוי קציפת חלבונים, אותם הייתי מקציף במקצפת יד, דמויית קפיץ.

בתמורה הייתי מקבל את הזכות ללקק את הקצפת.
א מחיה. האבא של הקרמבו...
אלי,המקצפה דמויית קפיץ,זוכרת.....
06/10/2009 | 19:49
6
חשבתי על המקצפה הזאת לא מזמן.

אני הולכת לחפש כזאת בחנות כלי בית.
איך מאך שניי נאר מיט דעם
06/10/2009 | 20:21
5
3
דו קענסט דאס טרעפן אויפן מארק. דער אמת איז אז איך האב זאך גלעייגט איינע אין שאפע אייבער חלילה איך וועל דאס נישט טרעפן. ביז איצטער מאך איך שניי נאר מיט דעם. די אלע אלקטורנישע אינסטרומנטים מאכן נישט אזיי גוט ווי דעם.
נכון,המקצפה היתה עושה קצף חזק
06/10/2009 | 20:33
א שטיקל נאסטאלגיע, דער קלאפער.
06/10/2009 | 21:48
3
2
לויט ווי איך געדענק, בשעת ווען מען האט אויפגעקלאפט דערמיט אן אייער-שניי, האט מען,
חלילה וחס, נישט געטארט זיך אפרוען אין מיטן, אפילו ווען די הענט האבן וויי געטון. און אויב,
מעשה שטן, זענען די איי-ווייסלען געווען א ביסל פארעלטערט און דער שניי האט זיך נישט
געוואלט אויפהייבן, איז די נשמה שיער ארויס.

איז דאס אזוי אויך היינטצוטאגס? אדער ס'איז שוין ביי דעם קלאפער פאראן ערגעץ ווו ביים
הענטל א באטעריע?

איך בין אמאל אריין אין א געשיר-געוועלב און געזען דארטן א האנט מילעכל (מאל-מאשינקע).
גענוי ווי מיט 40 יאר צוריק. עס האט מיך שטארק דערשטוינט. ווייסט אויס אז מיר האבן זיך
נאך נישט פארעלטערט מי יודע וואס.






כ'האב דעם קלאפער ביז היינט...
06/10/2009 | 22:09
2
1
ער שטייט ביי מיר אויף די שאפע אין קוך.
איך נוץ אים נישט, ווייל איך באק נישט היינט...
א שטקל נאסטאלגיע
06/10/2009 | 22:19
1
1
אמאליקע כלים פון דב יוסף'ס צייטן...
כתובות אינטרנט מצורפות:
אט באלד וועט מען אויך אונדז
06/10/2009 | 22:45
2
קענען אריינשטעלן אין דעם מוזיי (מוזעאום)
כהאב דאך געשריבן
06/10/2009 | 16:21
29
"היא לא קיימת ביידיש".
טאמער א ווארט איז עברית, איז א צווייטע זאך.
די לינגוויסטן רופן די ווערטער
06/10/2009 | 16:59
1
"דער העברעישער קאנפאנענט אין דער יידישער שפראך".
די ווערטער זענען נישט "סתם עברית"... זיי זענען "לשון קודש שטאמיקע ווערטער".
קאנפאנענט צ"ל קאמפאנענט
06/10/2009 | 17:02
כאווערטע טייערע
06/10/2009 | 19:01
26
נישט אלע האבן געקאנט העברעיש, אין די אלטע צייטן.
און זיי האבן געשריבן כאווער און נישט חבֿר.

ווער עס קאן העברעיש ווייס  אז חבר איז נישט קיין יידיש,
און דאך נוצט מען דאס ווארט אויף יידיש.
סאיז פונקט ווי יענער האט גטענהט
06/10/2009 | 19:16
4
אז "תמיד" איז "ריין יידיש"...
נישט געשטויגן און נישט געפלויגן.

"חבר" איז נישט יידיש, אבער מ'נוצט די ווארט. אזוי זענען פיל ווערטער.

ווילסטו הערן ווי אזוי מ'רופט פרוכט און גרינצייג אין ויזניץ? "פיירעס אין ירוקעס"...(פירות וירקות).
נאך א דור צוויי וועט מען זיין זיכער אז סאיז אזוי מאז ומעולם.
כ'האב מורא
06/10/2009 | 21:02
2
אז די אמאליקע יידישיסטן וועלן הערן
וואס איז געשען מיט זייער שפראך
וועלן זיי נישט וועלן אויפשטיין דעם
תחייעס המעיסים...[תחית המתים]
טכיאס אמאיסים...
06/10/2009 | 21:31
1
אמת ווי גאלד !
06/10/2009 | 22:00
ביסט נישט גערעכט.
07/10/2009 | 19:23
1
א סאך שפראכן אויף דער וועלט, זיינען געגרונדעט אויף אנדערע שפראכן.
למשל, אויף רוסיש, קענסט טרעפן דעם אות שי"ן, וואס איז פונקט אזוי ווי דער אות ש' אויף לשון-קודש.
ס'איז ריין רוסיש, און פארמאליש, ס'איז רוסיש. איי, ס'איז געקומען פון לשון-קודש?
וועסטו זאגן אז ס'איז לשון-קודש, אבער מ'נוצט עס אויף רוסיש..?

נאך א זאך, א קלוגער קינד אויף רוסיש, זאגט מען "וואונדערקינד". ס'איז פארמאל, אויף רוסיש!
איי, ס'איז געקומען פון דייטש, און ס'איז טאקע דייטש? מאכט נישט אויס. מ'נוצט עס אויף רוסיש, ס'איז רוסיש.

אידיש, איז נאך בעסער..
אידיש, איז געגרונדעט אויף א סאך שפראכן.
ווילסט ביישפילן? איך האב אן א שיעור.
קארטאפעל - ריין רוסיש.
ציבעלע - ציבולא, אויף אוקראיניש.
כריין - ריין רוסיש.
קרעסלע - ריין רוסיש.
אוגערקע - אגירקא, אויף אוקראיניש.
פאפיטעס - פאפיטאס, אויף לאדינא.
און ווערטער פון דייטש, איז דאך אן א שיעור.
די אלע אויבנדערמאנטע ווערטער, זענען פארמאל, אויך אידיש, אפילו ס'איז געקומען פון אנדערע שפראכן.

פונקט אזוי ווי שבת, חשבון, יום-טוב, חבר, מורא, תמיד, און א סאך אנדערע ווערטער.

אידיש, איז געגרונדעט אויף א סאך שפראכן און מיטן צייט, ווי יעדע אנדערע שפראך, האט באקומען זיין פארם.
און ווי יעדע לעבעדיקע שפראך - באקומט ענדערונגען מיטן צייט - צי איך האב דאס ליב אדער נישט. ס'ווענדט זיך נישט אין מיר.
נישט נאר דאס
07/10/2009 | 19:28
20
1
כ'האב געזען אז פריער האבן די יידישיסטן פון די סאוויעטישע מדינות אויך געשריבן מיט א זעלעכע ארטאגראפיע למשל 'כאווערים', צי 'מאזעל'(מזל) אפילו מנדלי מוכר ספרים איז געווארן "מענדאלי מויכער ספארים"! ס'איז געווען ביי זיי א ממשדיקע אידיאלאגיע צו ארוסרייסן העברעיש פון יידיש, אז זאל יידיש געווארן א וועלטלעכע שפארך פאר די סאוויעטישער יידן.
ס'איז געווען א מחלוקת צווישן יידישיסטן
07/10/2009 | 19:51
19
1
ווען מ'האט אנגעהייבן טראכטן צווישן געוויסע יידישיסטן וועגן שרייבן-כללים אויף אידיש, ס'איז געווען א מחלוקת טאמער לאזן די העברעישע ווערטער מיט די אריגענעלישן שריפט, אדער שרייבן זיי אויף אידיש, אזוי מ'זאגט זיי אויף אידיש.
די סאוועטישע יידישיסטן, איך מיין טאקע די וועלכע האבן געהאלט פון קאמוניזם א.ד.ג, האבן געהאלט צו שרייבן די העברעישע ווערטער לויט זייערע אויסשפרוך אויף אידיש, און נישט לויטן אריגענעלישן שריפט אויף לשון-קודש.
זיי האבן גע'טענה'ט, אז אידיש איז שוין א פרייע לשון, און אפילו אז פארשידענע ווערטער שטאמען פון לשון-קודש - עס מאכט נישט אויס.

לויט כללי ייוו"א איז דאס נישט אזוי, און די פרומע האבן אויך דערפון נישט געהאלט.
רביניו
07/10/2009 | 23:21
15
2
אויף יידיש שרייבט מען אלע ווערטער, די וואס קומען פון דייטש
און  אנדערע פרעמדע שפראכן [סלאבישע, לאטינישע ] או.א.וו.

העברעיש שרייבט מען העברעיש.

די אלע מחלוקות, האט יי.וו.א אויסגעגלייכט שוין פון 1925.

נאר די פרומע זיינען געבליבן מיט די מחלוקות.
כשרע יידן טריפהנע עקשנים.
פארוואס רעדן אזוי..?
08/10/2009 | 00:12
7
1
ערשטנס, ייוו"א האבן געגליכן די מחלוקת'ן - צווישן זיי אליין טאקע...
אין סאוועטישע רוסלאנד האט מען געדרוקט ביכער א סאך יארן נאך 1925, און זיי האבן נישט געשריבן לויט ייוו"א.

פארוואס איז אייך שווער צו באקומען, אז היינט, עס זענען פאראן צוויי פארמען פאר אידיש שרייבן, דאס וואס מ'שרייבט אין דער אלגעמיינעם חרדישער וועלט, און ייוו"א'ס כללים?
מיט וואס איינער פון אונדז איז מער בעל-הבית פונעם צווייטן?
יי.וו.א. איז דער כלל
08/10/2009 | 07:06
6
און די פרומע מאכן דווקא להכעיס.

אין רוסלאנד איז דאס געווען א באפעל פון די מאכט,
דער צאר און קאמאניסטישער רעזשים.
וואס איז עניין שמיטה צו כלי מיטה ?
ס'איז נישט קיין 'להכעיס'.
08/10/2009 | 08:01
2
ס'איז דא א באוואוסטן מאמר רז"ל - "לא כל הרוצה ליטול את השם, יבוא ויטול".
ס'איז נישט להכעיס, אבער אז א גרופע יידישיסטן האבן מחליט געווען אז זיי זענען בעלי-בתים - וואס מאכט זיי פאר בעלי-בתים? זיי אליין..?
ס'איז דא א פאלק אויף דער וועלט, זיי כאטש א דעמאקראט און געב דאס פאלק באשלוסן.
דאס רוב פאלק וואס רעדט, לייענט, און שרייבט אידיש אין די לעצטע צענדליקע יארן - געהערט נישט צו ייוו"א'ס קרייזן.
בן-אהרון קוקט אן אין א בלאט פארווארטס.
08/10/2009 | 11:26
1
נישט היינט נאר מיט צוואנציק-דרייסיק יאר צוריק. טיף אין ייווא תקופה.
וועסט זען "איד" , "אידיש" און אזוי ווייטער.
אין ארגענטינע "דער אידישער קעמפער".
היינט: "ירושלימער אלמאנארך" , דוד-הירשע קאץ.
אין דער גרעסטער טעגלעכער צייטונג: "היינט" אין די דרייסיקער יארן האט מען אנגעשריבן
"אבשטעלען די קריג" , "אונגליק" , "זעהן" , "אידישע בעפעלקערונג" א.ד.ג.ל

אויכעט די פרייע האבן נישט געהאלטן שטרענג. מה לנו כי נלין?
די חרדים שרייבן "צייטונגס יידיש"...
ס'איז נישט קיין נייעס פאר מיר, ר' מינצי
08/10/2009 | 11:57
איך האב געשריבן אין די ערשטע צייט פון פארום
אידיש [ אזוי ווי מיין טאטע ע"ה האט געשריבן] און נישט יידיש.
ס'איז נאר, דער חוסיד, נועם סטאריק, וואס האט מיר געהאקט אין קאפ אריין
אז מעדארף שרייבן יידיש. באלד נישט וועל אך געשריבן אידיש ביז היינט.
דערמאנסט מיר א מעשה'לע:
08/10/2009 | 08:53
2
דערמאנסט מיר אויך א מעשה:

אמאל איז געווען א שמועס אין ירושלים, אז עס זיצט א איד ערגעץ אין ירושלים, טיף אין מאה-שערים, אנגעטאן מיט אלע שמונה-בגדים -
מיט א גרויסן ברייטן טלית-קטן איבערן העמדל, מיט א קאפטן, שבת מיט א שטריימל,
א  איד א בעל-צורה איז ער - א שיינער הדרת-פנים, מיט א לאנגער ווייסער בארד און צוויי דיקע לאנגע געקרייזלטע פאות.
א גאנצער טאג, נישט מבטל אפילו קיין רגע - א גאצער טאג זיצט ער און לערנט תורה, פארטיפט אין גמרא ומפרשיה, שולחן-ערוך ונושאי-כליו.
אבער וואס איז אזוי ספעציעל דוקא מיט אט דעם אידן?
לעצטנס, ער האט געגעבן וויסן זיינע בני-בית, אז ס'איז שוין צוואנציק יאר זינט...

ער האט מחליט געווען, אז ס'נישטא קיין ג-ט אויף דער וועלט, און זינט דעמאלט ביז היינט - ער גלייבט נישט אין ג-ט.

איינער, א ישיבה בחור, האט עס געהערט, און האט עפעס נישט פארשטאנען - וואס עפעס איז דאס פאר א זאך, נישט גלויבן צוואנציק יאר, און דערמיט אין איינעם זיצן און לערנען תורה א גאנצן טאג..?
ער האט באשלוסט, אז ער מוז פארן צו אט דעם אלטן אידל, אים פרעגן וואס טוט זיך מיט אים.

אריינגייענדיק אין דעם אלטן אידן'ס צימער, זעהט ער אים לערנט בדביקות א בלאט גמרא, מיט א טלית-קטן איבערן העמדל ווי געהעריק.

פרעגט דער ישיבה-בחור: "ר' איד, ס'איז אמת וואס מ'זאגט אויף אייך, אז איר גלייבט נישט אין ג-ט שוין צוואנציק יאר?"

דער אלטער הייבט נישט אפילו דעם קאפ פונעם גמרא, און מיטן פינגער אין רש"י, שאקלט ער מיטן קאפ אויף יא.

פרעגט ווייטער דער בחור: "איז פארוואס גייסטו נישט אויף דער גאס? ווילסטו נישט עפעס עסן א שטיקל חזיר, נעמען שיקסעס, עפעס, עפעס אויף צו להכעיס!"

אצינד, הייבט דער אלטער איד דעם קאפ פון די גמרא, נעמט אראפ די ברילן, קוק מיט די אויגן גלייך ווי אין דעם בחור'ס נשמה אריין און פרעגט אים צוריק, טאקע מיט א וואונדער -
"להכעיס? וועמען...?"

דו ביסט אזוי ווי דער יונגער בחור, מיינסט אז מ'מאכט דיר להכעיס.

וועמען להכעיס? די וועלכע געפינען זיך נישט אויף דער וועלט שוין צענדליקע יארן..?

זייט וויסן, אז די חרדים האבן זייערע אייגענע לעבן, און אידיש איז זייערע לשון.
צייטונגען אויף אידיש זענען אויף דער וועלט ווי וואסער - "דער איד", "דער בלאט", "אלגעמיינער זשורנאל", און נאך א סאך.
אלע פרומע.
מיינסט אז זיי אלע ווייזן דיר א פייג און מאכן "פארווערטס" אויף צו להכעיס..?
א שיינע מעשה ר' בן הצבי
08/10/2009 | 12:02
1
ווען דו שרייבסט נישט לויט די כללים פון יי.וו.א
וואלט איך נישט פארשטאנען קיין ווארט...
אויף רוסיש זאגט מען:
08/10/2009 | 12:28
‏"דווע פאלצי, טרי פאלצי - סאמאיע גלאוונע טשטא אדין ב-ג"
דאס הייסט -
‏"צוויי פינגער, דריי פינגער - דער עיקר איז אז איין ג-ט".
דאס שפריכווארט באדייט, דעם חילוק צווישן די פראוואסלאווישע קריסטן און די אלטע קריסטן אין רוסלאנד - "סטאראיע-ווערא" אדער "ליפאוואני", וועלכע קריגן זיך שוין הונדערטע יארן ווי אזוי דארף מען זיך צלם'ען - מיט צוויי אדער מיט דריי פינגער, און וועגן דעם די פראוואסלאווערס האבן גע'שחט די ליפאוואנעס און געמאכט אין זיי פאגראמען ווי אין אידן, להבדיל...

די חילוקים צווישן ווי ס'איז היינט מקובל אין דער אלגעמיינער חרדישער עולם צו שרייבן ביז ייוו"א'ס כללים איז אזוי ווייט ווי פון צוויי ביז דריי פינגערלעך אויף צלם'ען זיך, להבדיל.
וועגן דעם דארף מען זיך דינגען..?
ר' בן אהרון, וועגן...
11/10/2009 | 05:49
6
ר' בן אהרון, וועגן...
ר' בן אהרון, וועגן דיין (אזוי גערופן) ייוו"אדיקע אויסגלייכן, די ווייטערדיקע בילדער זיינען פון מיין אייגנער ביבליאטעק, דאס ערשטע איז פון מאסקווע יאר 1991 אז דעם צאר איז געווען טיף אין דרערד און די סאוויעטישר רעגירונג איז געווען זייער שוואך אפילו אין זיין אייגנעם לאנד. דאס צוויטע איז פון בוקארעשט יאר 1957 כאטש דאס איז יא סאוויעטיש(קאמאניסטיש איז מער גענוי). אפשר אז אפילו צווישן וועלטלעכע יידן די אזעלעכע כללים פון ייוו"א האבן נישט געפונן חן ביי זיי און דאס איז געווען יא אן אמתדיקע אידיאלאגיע ביי זיי.
די צוויטע
11/10/2009 | 05:50
5
די צוויטע
דעם אמת ר' proscriptor
11/10/2009 | 08:26
4
אז כ'האב זיך קיינמאל נישט אריינגעגריבלט אין די רוסישע / יידישע
ליטעראטור.
וואס כ'האב געהערט וועגן "סאוויעטיש היימלאנד" און אהרן ווערגעליס,
האט זיך נאר מיין טאטע ע"ה פארנומען.

אן אנדערע וועלט געווען, מעבר להררי החושך און מסך הברזל,
און די יידן האבן געמוזט טאנצן  "מה יפית" ווייל אויב נישט האבן זיי
נישט געהאט קיין ארבעט. [אדער געשיקט געווארן אין א גולאג]

קוקט זיך צו, נישט נאר מילכאמע, נאר דער שריפט האט נישט קיין
"אותיות סופיות" ם,ן,ף,ץ,ך...א באקאנטער קאמאניסטישער באפעל.

דו ביסט גערעכט
12/10/2009 | 04:12
3
כ'האב דאס טאקע באמערקן און ס'איז זייער טשיקאווע. פאר וואס האט די קאמאניסטישער רעגירונג די "אותיות סופיות" פארווערן?
א ריינער אנטיסעמיטיזם
12/10/2009 | 04:33
2
ווי אזוי איז דאס אנטיסעמעטיש?
12/10/2009 | 06:47
1
ס'קלינקט אויס ביי מיר א ביסל אבסורד. אלע אותיות זיינען ריכטיק אחוץ א פאר לאנגע און שלאסע אותיות, און דאס איז לויט אנטיסעמעטיזם?
ווי אזוי?
איך וועל לאזן ענטפערן
12/10/2009 | 10:44
אונדזער חב"דניק ר' בן הצבי,
ער קאן בעסער די געשיכטע פון די יידן אין דעם ראטנפארבאנד.

חבר בן-הצבי!
08/10/2009 | 11:11
2
אוריאל וויינרייך דער מחבר (פארפאסער אויף דייטשמעריש) פון "קאלעדזש יידיש"
און "מאדער יידיש-ענגליש ווערטערבוך" האט געהאלטן אז ס'וועט קומען א צייט ווען "חבר" וועט זיין "כאווער"
און ער איז גארנישט סאוועטיש... יא! אינטערעסאנט!

ווען מ'האט געשריבן פאר קינדער האט מען א מאל געשריבן לויטן (ליטווישן) ארויסרייד.
ווייל פאר די קינדער איז געווען שווער דער עברי. אזוינס קענסטו זען ביי שטייבארגן למשל.

יווא האבן גענומען פון רוסישן ארטאגראפע דעם ווו, וווינען אנשטאט וואו , וואוינען וואס איז טאקער די
עלטערע פארעם. אבער!
לויט די תקנות אויב מ'קען נישט אנשרייבן דאס פינטעלעך נאכן ו' איז מען מחויב אנשרייבן "וואו"
און נישט "ווו".

רביניו - 2
08/10/2009 | 11:32
1
א לערער א נייער עולה פון רוסלאנד
האט אמאל געזאגט צו זיינע  תלמידים :

צוויי קווים מקבילים ניקאגדא יפגשו.

א שפראך וואס מערעדט דארף האבן כללים,
אדער מינימום א ווערטער בוך.
איך קאן נישט קיין ווערטער בוך פון חרדישן יידיש.

בעסער געזאגט, איך קאן דאס ווערטער-בוך פון מה-בישטנא.
ואוי לעיניים...


ביסט גערעכט.
08/10/2009 | 11:39
עס זענען דוקא פאראן חרדישע ווערטערביכער, איך האב געזעהן איין אדער צוויי.
אבער זייער ארעמע.
אז א חרדי וויל דוקא א ווערטערבוך, זוכט ער א סעקולערער.
דאס איז שוין א באזונדערער פראבלעם..
בבקשה:
06/10/2009 | 15:58
7
2
לייקעך (בצרה או בפתח תחת הל', בהתאם להיגוי האזורי)
לייקאך (רק בצרה תחת הל')
לעקאך
לעקעך

צודקת רותי בעניין ההוניג-לעקעך, היא עוגת הדבש המסורתית לראש השנה.

אבל הלעקעך המוכר לכל הוא דווקא עוגת הספוג או החנק, המהווה בעירומה בסיס לקידושים למיניהם בבית הכנסת, וכשהיא מכוסה וממולאת קרמים של מרגרינה, הריהי הבסיס לכל הטורטים הנוראים (או הנורא טעימים למאותגרי בלוטות הטעם) של ילדותנו.

המעניין הוא שדווקא מומחי המומחים ביידיש התייחסו בתגובותיהם (vol. 9.003) הרבה יותר ל'הוניג-לעקעך' מאשר ל'לעקעך' הפשוט. מה שרומז אולי על עניינם הדל של אקדמאים ברזי הגסטרונומיה.

היחיד שהתייחס שם אטימולוגית למונח, טען מידע אישי (סעיף 2 בתוכן) כי נתקל בבזל אשר בשווייץ בעוגיות בשם  'Laeckerli' וציין את הדמיון בין ה-'lecken' הגרמני ל-'לעקן' ביידיש, אשר מובן שניהם הוא 'ללקק'. בהקשר אטימולוגי זה הוסיף גם את ה-'lecker' הגרמני שמובנו 'טעים'.

בין אם זו אטימולוגיה "אמיתית" לבין אם היא עממית, היא מופיעה באתר שהפוסטים בו נבדקים ונערכים על ידי מומחי יידיש משלוש האוניברסיטאות הטובות בעולם.

ויותר טוב מזה אין לי בשבילך כרגע יקירי.

מיין טייערע פרוינד
06/10/2009 | 23:02
1
1
א שיינעם דאנק
...מיט מיין 'יקירי' און דיין 'טייערע',
07/10/2009 | 06:52
1

פעלט אונדז נאר די חופה.
לעניודעתי מומחי הלינק שלך טועים
06/10/2009 | 23:12
4
2
הם כולם טועמים שלליקך  זו רק עוגדבש של ראש השנה ודעתי הם טועים וכבודו צודק
סוגיה מעניינת.
07/10/2009 | 06:50
3
1
גם המילון הישן והוותיק של הארקאווי מתייחס ל-'לעקאַך' (באיות זה) כאל עוגת-דבש (האניק-לאקעך), וזאת בלי התוספת 'האניק' (דבש) לצד ה-'לעקעך'.

התייחסות זו והתייחסויות שציינת, מעלות אפשרות כי ה-'לעקעך' כשלעצמו הוא מונח גנרי.
הוא התקיים לצד המונח 'קוכן', לפניו או אחריו, כעוגה בכללה ולאו דווקא כעוגה זו או אחרת.
מאוחר יותר התקבע ספציפית כעוגת-ספוג בריכוזים יהודיים מסויימים וכקיצור לעוגת-דבש (האניק-לעקעך) בריכוזים אחרים.

עוד מעניינת באותו עמוד במילון ההתייחסות של הארקאווי ל'לעקאך און בראנפען' (לעקעך ויי"ש), המזה היהודית האולטימטיבית בשמחה ובקידוש, לצד שמאלץ הערינג וקרעקער שומשום.
גם כאן מתייחס הארקאווי לעוגת דבש, למרות שעולם ומלואו (בישראל לפחות) מקנח דווקא את כוסית הקידוש בפרוסת עוגת-ספוג יבשושית, ורק בראש השנה הוא משודרג להאניק-לעקעך אחרי הברונפן.


התיחסות נוספת של הארקאווי
07/10/2009 | 12:07
2
1
התיחסות נוספת של הארקאווי
במילונו יידיש ענגליש העברעישער ווערטער בוך (1925)

הוא רושם: "לעקעך"

ונותן הסבר אטימולוגי - שיבוש מן הגרמנית: lebkuchen
ונותר לסמוך על מילתו באשר למידת האטימולוגיה
07/10/2009 | 13:49
1
1
ה"אמיתית" שיש בהסברו.

אבל מה שמעניין הוא המובן הייחודי של 'עוגת דבש' ל-'לעקעך'. עליו הוא חוזר גם כאן.
בעוד אנו רואים ב'לעקעך' 'עוגת החול' (תרתי משמע), הוא רואה אותה כ'עוגת הדבש'.
גם במילונים ישנים אחרים
07/10/2009 | 15:33
1
מופיע המונח העברי: עוגת דבש, או דובשנית, או דובשן
כך במילון של של ביסקו משנת 1929 (הוא כתב: לעקאך), וכךבמילון של אבק (1940 לערך), ועוד באחרים.

מעניין שכך בכל המילונים הישנים, כי אצל הורי ז"ל, ה"לעקעך" (ההגייה: לעיקעך) לא היה רק "עוגת דבש".  

דווקא צאנין במילונו נותן ל"לעקעך" את הפרוש הכללי: "עוגה" (בלי להכנס להגדרה איזה סוג עוגה), ודובשן הוא "האניק - לעקעך."

זאלן מיר האבן א זיס יאר.

לעקעך און האניג-לעקעך...
07/10/2009 | 20:19
1
לעקעך און האניג-לעקעך...
בא אונדז אין שטוב, איך האב געהערט נאר "האניג-לעקעך" אויב ס'איז געווען טאקע האניג.
איך חב"ד אבער, איך האב געהערט נאר "לעקעך", און ס'איז דוקא געווען פאר "האניג-לעקעך". דאס וואס מ'טיילט ערב יום כיפור בא אונדז.
מסתמא, אפש איך האב א טעות, עס ווענדט זיך אין פארשידענע דיאלעקטן. גיי ווייס.
דער מנהג בא אונדז איז, אז פאר חצות-היום ערב-יום-כיפור בעט מען בזה הלשון - "גיב מיר לעקעך", און דער געבער גיט, און ענטעפרט "איך גיב דיר לעקעך, און דער אייבערשטער וועט דיר געבן א גוטן און א זיסן יאר".

דער רבי זי"ע, פלעגט טיילן לעקעך א פאר טעג שוין פאר יום-כיפור, ווייל דער עולם איז געווען גרויס, און אויך פאר הושענא-רבה.

אין דער בילד זעט מען ווי דער פרעמיער-מיניסטער - דעמאלט דער ישראל'דיקער קאנסול אין דער או"ם - בנימין נתניהו, גייט פארביי ביים ליובאוויטשער רבי'ן, און באקומט פון אים א שטיק לעקעך.
הודעות אחרונות
17:46 | 31.08.15 eliorws
16:41 | 24.08.15 בן מנשה
07:17 | 23.08.15 בן אהרון
20:46 | 22.08.15 אורחים בפורום
15:20 | 21.08.15 אורחים בפורום
17:08 | 19.08.15 ציקימינגו 22
15:37 | 18.08.15 טוטי34
12:01 | 18.08.15 Yiddish10
13:07 | 17.08.15 יענקל בער
19:52 | 15.08.15 בן אהרון
08:12 | 14.08.15 ציקימינגו 22
00:30 | 12.08.15 דף חדש4
Flix וידאו
חם בפורומים של תפוז
אוהבים את תפוז?
אוהבים את תפוז?
עשיתם לייק לדף הפייסבוק שלנו? בואו לקבל את
אוהבים את תפוז?
אוהבים את תפוז?
עשיתם לייק לדף הפייסבוק שלנו? בואו לקבל את
מקרא סימנים
בעלת תוכן
ללא תוכן
הודעה חדשה
הודעה נעוצה
אורח בפורום
הודעה ערוכה
מכיל תמונה
מכיל וידאו
מכיל קובץ